در پی افزایش قیمت و کمبود پوشک بچه، مردم به مغازه‌ها هجوم آورده‌اند

احتکار خانگی«پوشک»

 زهرا خواجویی‌نژاد

زن همه‌ی پوشک‌های داخل قفسه را برمی‌دارد، مردی با اعتراض می‌گوید: برای چهار نفر دیگر هم بذار. زن بی‌توجه به حرف مرد بسته‌های پوشک را برمی‌دارد اما فروشنده با گفتن این جمله که فقط می‌توانید دو بسته ببرید زن را عصبانی می‌کند. این حال و روز این روزهای مردمی است که بچه کوچک دارند. ترس از کمبود و افزایش قیمت پوشک باعث شده است مردم به سمت فروشگاه‌های فروش پوشک هجوم ببرند.

 بازار پوشک دست دو برند مولفیکس و مای‌بیبی

درحالی‌که وزارت صنعت اعلام کرده بود بیش از ١٠٠ کارخانه تولید پوشک در ایران وجود دارد، این روزها بازار تنها به دست دو برند ایرانی مولفیکس و مای‌بیبی افتاده است و شنیده می‌شود کارخانه‌های پوشک زیادی به دلیل افزایش قیمت مواد اولیه تعطیل شده‌اند. اگرچه بسیاری بالا رفتن قیمت پوشک را به مواد اولیه ربط می‌دهند اما علاوه بر بالا رفتن قیمت مواد اولیه، هجوم بیش از حد مردم قیمت پوشک را ٢ تا 5/2 برابر افزایش داده است. از طرفی برندهای خارجی پوشک تقریبا به‌طور کامل از بازار ایران حذف شده‌اند.

 باید در کنار پوشک از کهنه هم استفاده کنیم پوشک اصلا کفاف نمی‌دهد

عصر سه‌شنبه راهی مغازه‌های عمده‌فروشی آیت‌الله سعیدی می‌شوم، در دو ساعتی که در بین مغازه‌ها می‌چرخم موارد جالبی را می‌بینم. نکته اول اینکه مغازه‌هایی که پوشک و محصولات سلولزی دارند به دلیل ازدحام جمعیت کاملا مشخص هستند. خانمی در حال خرید پوشک بچه در یکی از مغازه‌هاست؛ «قیمت پوشک نسبت به یک ‌ماه پیش دو برابر شده است. تازه من در خانه بچه‌ام را پوشک نمی‌کنم و از کهنه استفاده می‌کنم چون اصلا برایم نمی‌صرفد.» زن دیگری که در بین قفسه‌ها دنبال پوشک بزرگسال است، می‌گوید؛ «پوشک بزرگسال هم گیر نمی‌آید، الان سه هفته هر کجا رفتیم گیرمان نیامده است. پدرم در خانه مشکل دارد و ما نمی‌دانیم چه باید بکنیم.» مسئول مغازه می‌گوید؛ «پنبه‌ریز کارخانه‌اش تعطیل شد. برند آلویز که یک برند خارجی است، محصولاتش به ایران نمی‌آید. ما پوشک و نوار بهداشتی را دانه‌ای می‌فروشیم و تعداد بالا نمی‌دهیم. وقتی دستمال کاغذی سافتلن 200 برگ که 1500 بوده الان شده 7000 تومان چه انتظاری از سایر محصولات می‌توانیم داشته باشیم.» او ادامه می‌دهد: «تا قبل از این یک بسته پوشک مولفیکس 34تایی را 34 هزار تومان می‌فروختیم، الان برای حمایت از مشتری 75 می‌فروشیم اما قیمت روی کالا 80 هزار تومان است.» جلوتر می‌روم  و وارد مغازه‌ای شلوغ می‌شوم، جمعیت کنار قفسه‌های پوشک و نواربهداشتی است، فروشنده می‌گوید: «با بالا رفتن قیمت مولفیکس و مای‌بیبی، برند ایرانی ببم خیلی پرفروش شده است. «ببم» زیرمجموعه همان کارخانه مولفیکس است که بسته‌ای 25 هزار تومان است. برند مای‌بیبی الان 43 هزار تومان است در حالی که 21 هزار تومان بود. حتی 19 هزار تومان هم می‌فروختیم و الان برای بار جدید صحبت از 60 هزار تومان است.» وی افزود: «‌یک پخش‌کننده مولفیکس هست که پوشک‌ها را انبار کرده است، فقط جلد روی پوشک‌ها را عوض می‌کند، یعنی قیمت قبلی که روی پوشک بود را عوض کرده و جلد جدید با قیمت جدید روی‌شان می‌گذارد.» زنی در کنار قفسه‌های پوشک در حال زیرو رو کردن پوشک‌هاست و قیمت روی جلد را نگاه می‌کند و در نهایت بین دو برند ببم و بارلی می‌ماند: الان دارم می‌گردم پوشک ارزان پیدا کنم. یکی از آن طرف می‌گوید باید سنتی کار کنیم، زن جواب می‌دهد سنتی هم نمی‌شود همان کهنه هم صرف نمی‌کند.» مردی وارد مغازه می‌شود و از فروشنده می‌پرسد مولفیکس سایز 5 قیمت چند است؛ فروشنده می‌گوید 80 هزار تومان. 5 تا بسته مولفیکس برمی‌دارد. او در مورد دلیل خرید زیادش می‌گوید: «بحث اینکه قیمت برود بالاتر نیست بحث نبود پوشک است. زنگ زدم به اقوامم در شمال می‌گویند در آنجا که پوشک اصلا گیر نمی‌آید. اگر هم باشد بسته‌ای 100 هزار تومان است. با این وضعیت این‌هایی که بچه دارند باید بروند بمیرند.» زن جوانی می‌گوید: «مشکل این است بچه‌ها به یک نوع خاص پوشک عادت می‌کنند و نمی‌توان از پوشک دیگری هم استفاده کرد چون حساسیت دارند و سریع پاهای‌شان می‌سوزد.»

 90 درصد مشتری‌هایی که می‌آیند پوشک می‌خواهند. قفسه‌های نوار بهداشتی نیمه خالی است.

 راهی یکی از شلوغ‌ترین مغازه‌ها می‌شوم، از در که وارد می‌شوم زن جوان 5 بسته پوشک ببم برمی‌دارد و می‌گوید:« قبلا مای‌بیبی استفاده می‌کردم الان که دیدم خیلی گران شده است گفتم ببم بردارم حالا می‌برم خونه اگر به پای بچه‌ام خورد که همین مارک را استفاده می‌کنم اگر هم نخورد می‌آورم تعویض می‌کنم.» او در حالی که می‌خندد، می‌گوید: «اول پوشک پنپرس می‌خریدم بعد که گران شد مولفیکس بعد مای‌بیبی الان هم به ببم رسیدم. البته مجبوریم بینش هم از کهنه استفاده کنیم چون اصلا کفاف نمی‌دهد.» زن 5 بسته پوشک ببم را کنار فروشنده می‌برد که فروشنده می‌گوید فقط می‌توانید دوتا بسته ببرید، زن اعتراض می‌کند و فروشنده جواب می‌دهد: می‌خواهیم به افراد دیگر هم برسد. زن می‌گوید: ما مشتری‌تان هستیم. فروشنده هم پاسخ می‌‌دهد: بقیه هم مشتری‌مان هستند. حداقل به خاطر همشهریان‌تان کمتر ببرید. زن با اکراه دو بسته می‌خرد و می‌رود. مردی 10 بسته نوار بهداشتی می‌خواهد اما فروشنده بیشتر از 5 بسته نمی‌فروشد. مرد اعتراض می‌کند چرا 5 تا بیشتر نمی‌شود؟ فروشنده می‌گوید: چون ویزیتور زنگ زده گفته فعلا نوار بهداشتی گیر نمی‌آید. قیمت نوار بهداشتی هم خیلی بالا رفته است.» زن بارداری می‌گوید: «من دو تا بچه دارم. سومی هم تو راه است با این قیمت‌ها نمی‌دانم چکار کنم. یک بچه دو ساله دارم که هنوز او را از پوشک نگرفتم. حالا می‌شود برای او از کهنه استفاده کرد اما برای این فرزندم که می‌خواهد دنیا بیاید چه کنم. اگر پوشک و شیرخشک گیر می‌آمد حالا آدم با قیمتش یک جور کنار می‌آمد. بعضی از مارک‌ها اصلا گیر نمی‌آید. اگر می‌دانستم چنین وضعیتی هست نمی‌گذاشتم بچه گیرمان بیاید.»

 با کاهش فروش مواجه شدیم

بازاریاب برند سافتلن و مرسی هم از این افزایش قیمت کالاهای سلولزی گلایه‌مند است؛ «‌این افزایش قیمت در بازاریابی ما هم تاثیر گذاشته است و با کاهش فروش مواجه شدیم. دلیل افزایش قیمت به خاطر مواد اولیه است؛ مواد اولیه محصولات سلولزی کیلویی 8 میلیون بوده الان به کیلویی 16 میلیون تومان رسیده است.معلوم نیست کی قیمت‌ها ثبات پیدا کنند.» 

 در پوشک بزرگسال کمبود داریم

یکی از فروشندگان کالاهای سلولزی درباره بالا رفتن قیمت پوشک، می‌گوید؛ «بحث پوشک را باید به سه قسمت خارجی‌ها، ایرانی‌های درجه یک و ایرانی‌های درجه دوم تقسیم کرد. پوشک‌های خارجی مثل پنپرس‌های آلمانی، ترک و برند کانفی، خیلی کم در بازار وجود دارد. مارک پنپرس آلمانی از دوماه گذشته تا الان 40 درصد افزایش قیمت داشته است. یعنی اوایل سال 27 هزار تومان بود الان به 52هزار تومان رسیده است. پنپرس ترک اوایل سال 40 هزار تومان بود الان قیمتش به 100 هزار تومان هم رسیده است.» به گفته‌ی وی؛ «پوشک‌های ایرانی درجه یک مثل مولفیکس از 32 هزار تومان اول سال به قیمت 80 هزار تومان رسیده است و مجوز افزایش قیمت 95 هزار تومانی را هم گرفته و احتمالا تا یک مدت دیگر به 95 هزار تومان می‌رسد. برند مای‌بیبی که خط تولیدش فعلا متوقف شده و قیمتش به 67 هزار تومان رسیده است.» وی افزود؛«پوشک‌های درجه دوم: مثل بارلی، ببم، مرسی در بازار کم وجود دارد و آن‌ها هم افزایش قیمت داشته‌اند.» او با بیان اینکه علاوه بر پوشک بچه، الان مشکل اصلی در پوشک بزرگسال است؛ «من مشتری داشتم که برای پوشک بزرگسال که گیر نمی‌آمد گریه می‌کرد، می‌گفت مریضم روی تخت بیمارستان است و پوشک گیرم نمی‌آید. قبلا ایزی‌لایف از برند مای‌بیبی تو بازار بود. مارک مبارک که الان تو بازار وجود دارد بالای 40-50 هزار تومان دارد فروش می‌رود.» در سیرجان احتکار هم داریم؟ «بدون شک داریم. این احتکار در افزایش قیمت هم تاثیر دارد البته احتکار اصلی در تهران و مراکز استان‌ها بیشتر انجام می‌شود. تازه این قیمت‌ها روی دلار 10 هزار تومان بسته شده است اگر دلار از این بالاتر رود روی قیمت‌ها هم تاثیر می‌گذارد.» 

 این روزها بیشتر احتکار خانگی داریم

حائری مسئول نمایندگی مولفیکس در سیرجان در مورد دلیل افزایش قیمت پوشک می‌گوید: «افزایش قیمت را کارخانه انجام می‌دهد، در یک ماه گذشته قیمت روی جلد پوشک مولفیکس 45 هزار تومان بود بعد کارخانه مجوز گرفت قیمت روی جلد را 53 هزار تومان کرد و دوباره مجوز گرفت قیمت روی جلد را 85 هزار تومان کرده است. کارخانه تا مجوز نگیرد نمی‌تواند افزایش قیمت داشته باشد.» او در جواب این سؤال که کارخانه مجوز 95 هزار تومان هم گرفته است گفت: ما هم شنیدیم که می‌گویند از 10 مهر افزایش قیمت 95 هزار تومانی هم هست ولی تا چیزی رویت نشود نمی‌توان استناد کرد.

او توضیح داد؛ «شرکت مولفیکس یک شرکت بزرگ جهانی است که 7 کارخانه در جهان دارد و مالک هر 7 کارخانه یک نفر است، یکی از کارخانه‌هایش در ابهر زنجان است. مواد  اولیه‌اش یک قسمتی از خارج از کشور می‌آید.» او معتقد است قسمتی از این افزایش افسارگسیخته به خاطر شرکت مای‌بیبی است؛ «شرکت مای‌بیبی از 21 مرداد بخشنامه‌ای را در شبکه‌های مجازی پخش کرد که می‌خواهد افزایش قیمت بدهد در حالی که هنوز خبری از افزایش قیمت مولفیکس نبود و همین بخشنامه باعث افزایش قیمت شد.» او ادامه می‌دهد؛ «از آن طرف مردم هم دست‌شان خالی است یک کارگری یک میلیون و 500 هزار تومان حقوق می‌گیرد نمی‌توانند پوشک با این قیمت بخرد. مردم ترسیدند قیمت‌ها بالاتر رود یا پوشک گیر نیاید هجوم آوردند، و به جای اینکه یک بسته بخرند 10 تا بسته می‌خرند. عرضه‌ی ما مثل قبل است اما الان اتفاقی که افتاده تقاضا بیشتر از عرضه شده است، این هم خودش باعث افزایش قیمت می‌شود.» مصرف هفتگی و ماهیانه سیرجان مشخص است؛ «اسم این دیگر مصرف نیست مردم می‌خرند می‌گذارند تو خانه انگار احتکار خانگی است. مشتری خانم داشتیم دوماهه باردار بوده آمده به اندازه دو میلیون پوشک خریده است برای 7 ماه آینده.» او معتقد است قیمت پوشک به ثبات می‌رسد: «با این همه پوشکی که مردم خریدند و در خانه‌های‌شان احتکار کردند، اکثر خریدهای‌شان را کردند ممکن است یک ذره دیگر بازار تشنه باشد، انشاالله سوبسیدی می‌گذارند و قیمت متعادل می‌شوند و اینجوری ادامه پیدا نمی‌کند.» حامد مکی‌نژاد مسئول بازرسی فرمانداری با بیان اینکه بازرسی از پوشک و شیرخشک را این هفته در دستور کارمان قرار داده‌ایم، گفت: در این مدت چندین مورد شکایت از افزایش قیمت پوشک و شیرخشک داشتیم که به دلیل وسیع بودن حیطه بازرسی تا این هفته فرصت بازرسی نداشتیم. از طرفی دادستان سیرجان شنبه این هفته از کشف 4 انبار پوشک بچه در سیرجان خبر داد؛ «30هزار بسته پوشک بچه به ارزش یک میلیارد تومان در سیرجان کشف و به زودی توزیع خواهد شد».