گزارش پاسارگاد از فواید و مضررات گیاهخواری

شنا کردن برخلاف جهت آب

 نجمه محمودآبادی

سه ماه است که ماندانای 16 ساله خام‌گیاه‌خوار شده است. این تصمیم را یکدفعه گرفت. وقتی از دست جوش‌های صورتش که به هیچ درمانی جواب نمی‌دادند، به ستوه آمد تصمیم گرفت خام‌گیاه‌خوار شود: «راجع به خام‌گیاهخواری خیلی تحقیق کرده بودم. به نظرم روش درست و کارآمدی می‌آمد. داشتم به خام‌گیاهخواری فکر می‌کردم. یک صبح که از خواب بیدار شدم تصمیم خودم را گرفتم و از همان روز شروع کردم».

آخرین غذای گوشتی که ماندانا خورده است سوپ مرغ بود و حالا یکی از طرفداران دو آتیشه‌ی خام‌گیاهخواری است: «باید خودتان تجربه‌اش کنید تا بفهمید من چه می‌گویم. اگر خام‌گیاهخوار شوید آن قدر پرانرژی، سالم و سرحال می‌شوید که خودتان دلتان نمی‌خواهد دیگر گوشت مصرف کنید».

به نظر ماندانا انسان‌ها در هر چیزی که دست می‌برند خرابش می‌کنند: «حیوان‌های بیچاره را می‌کشند و می‌خورند. خب فایده این کار چیه؟ وقتی ما می‌توانیم انرژی مورد استفاده بدنمان را از گیاهان تامین کنیم. مثلا وقتی می‌توانیم کلسیم را از مغز بادام، آهن را از عدس و... تامین کنیم چرا باید برویم سراغ فرآورده‌های حیوانی پرضرر». 

مادر اما دلش برای غذا خوردن با ماندانا تنگ شده است: «سه ماهه که ماندانا با ما غذا نمی‌خورد. با پدرش تنهایی می‌نشینیم سر سفره. غذایش با ما فرق می‌کند. غذای پخته شده نمی‌خورد».  این موضوع مادر ماندانا را غمگین و ناراحت می‌کند. اما با این حال از تصمیم دخترش حمایت می‌کند و پا به پای ماندانا در تهیه غذاهایی که باید مصرف کند کمک می‌کند. «باید عدس و نخود بقیه غلات را 12 ساعت بخیسانیم بعد مصرف کند. گندم راهم می‌گذارم جوانه بزند. جوانه‌ی گندم را نمی‌شود بیشتر از دو تا سه روز نگه داشت. باید تازه به تازه تهیه‌اش کرد. صبح‌ها شیره بادام و عسل می‌خورد. توی عسلش ژل رویال می‌ریزم تا مقوی‌تر باشد. توی سالادش هم گرده عسل می‌ریزم. خیلی نگرانم که بدنش دچار کمبود ویتامین و آهن شود».

اگر چه مادر از تصمیم ماندانا حمایت می‌کند اما حرف‌های اطرافیان ناراحتش می‌کند: «مردم سر به سرش می‌گذارند. به او می‌گویند علف‌خوار» ماندانا می‌پرد وسط حرف مادرش: «منم جوابشان را می‌دهم می‌گویم اگر من علف‌خوارم، شما هم جسدخوار هستید». ماندانا می‌خندد. مادر به حرفش ادامه می‌دهد: «تنها شده. توی جمع همه مین‌شینند سر سفره و غذا می‌خورند. اما ماندانا فقط سالاد می‌خورد. وقتی می‌رویم مسافرت از اینکه توی رستوران غذایی که بشود برایش سفارش بدهیم نیست ناراحت می‌شوم. غذا از گلوی ما پایین نمی‌رود. اگر چه خودش عین خیالش نیست». 

ماندانا از هفته اول خام‌گیاهخواری‌اش می‌گوید: «هفته‌ی اول بهم سخت گذشت. ستون فقراتم درد آمده بود. حتی ریزش مو هم پیدا کرده بودم. اما تحمل کردم. یه شب مادرم ماکارانی درست کرده بود. خیلی هوس کردم رفتم سر قابلمه حتی قاشق را هم تا کنار دهانم بردم اما نخوردم. هفته اول که گذشت دیگر دلم نمی‌خواست گوشت بخورم. جوش‌های صورتم داشتند خوب می‌شدند. آن قدر احساس انرژی می‌کردم که رفتم کلاس ووشو ثبت‌نام کردم». 

دل ماندانا دیگر برای گوشت تنگ نمی‌شود. صبح‌ها برای صبحانه شربت عسل می‌خورد و شیر بادام. میان وعده‌اش میوه است برای ناهار هم سالاد می‌خورد و غذاهای گیاهی خام. عصرانه‌اش میوه است و شامش شربت عسل: «دو هفته اول باید روزی 2 تا 3 کیلو میوه‌هایی که خاصیت سم‌زدایی دارند را مصرف می‌کردم مثلا در تابستون هندوانه و انگور اگر هم زمستان بود پرتقال و لیموشیرین. در برنامه خام‌گیاهخواری جایی برای نمک و شکر و آرد سفید نیست. نان و چای و قهوه هم نمی‌خوریم. یعنی مواد غذایی که دمای پختشان بالای 48 درجه سانتی‌گراد هست را مصرف نمی‌کنیم».

ماندانا بهم کتاب هم معرفی می‌کند: «کتاب پخته‌خواری آرشاویر در آوانسیان و کتاب فواید گیاهخواری صادق هدایت»

مادرش می‌گوید: «هرچه می‌خواهد به ما بگوید، می‌گوید آرشاویر اینو گفته است، خلاصه زندگی‌مان شده آرشاویر».

ماندانا مخالفان زیادی دارد: «همه با من بحث می‌کنند. همه می‌خواهند بهم ثابت کنند کاری که می‌کنم اشتباه است. اما من پای کارم ایستاده‌ام. فکر می‌کنم کارم درست است پس ادامه‌اش می‌دهم».

مادر اما دلش می‌خواهد ماندانا گیاهخوار شود: «اگر ماندانا قبول کند گیاهخوار شود حداقل من می‌توانم خورشت قیمه و ماکارونی را با سویا درست کنم. می‌توانم قورمه سبزی را با قارچ درست کنم. اصلا ما هم قول می‌دهیم گیاهخوار شویم و گوشت نخوریم. پدرش می‌گوید غذا که می‌خورم به جونم نمی‌چسبد وقتی می‌بینم این بچه با ما غذا نمی‌خورد. همش فکر می‌کنیم ماندانا گرسنه است».

- 9 هزار نفر در سیرجان گیاهخوار هستند

سیدهاشم منصوری 12 سال است که خام‌گیاهخوار است. او مغازه‌ی محصولات ارگانیک و خام‌گیاهخواری هم دارد و به کسانی که تصمیم دارند گیاهخوار و خام‌گیاه‌خوار شوند مشاوره می‌دهد. منصوری در پاسخ به این سوال که خام‌گیاهخواری چیست می‌‌گوید: «خام خواری رژیم غذایی با منشا گیاهخواری است. به این شکل که همه‌ی غذاهای پخته شده در دمای بالای 48 درجه سانتی‌گراد مصرف نمی‌شوند. خام گیاهخواری شامل سبزیجات خام، میوه‌ها، حبوبات، جوانه‌های گیاهی، دانه‌های گیاهی و روغن‌های گیاهی است». 

منصوری دلایل خام گیاهخواری افراد را از بین رفتن ویتامین‌ها، آنزیم‌ها و همه مواد مغذی غذاها می‌داند و می‌گوید: «براساس اینکه خام گیاهخوارها انرژی بیشتری در بدنشان احساس می‌کنند معتقدند که این رژیم غذایی سالم‌تر است و همچنین در خام گیاهخواری بدن سم‌زدایی می‌شود».

منصوری در ادامه می‌افزاید: «من تجربه‌ی خودم را خدمتتان عرض می‌کنم. تا پیش از اینکه خام‌گیاهخوار شوم سه بار سکته قلبی کردم و دو بار سکته مغزی. نیمی از بدن من بی‌حس شده بود،. دیابت هم داشتم و یک جای سالم در بدنم نبود و همه‌ی بدنم به خاطر تزریق انسولین کبود شده بود. اما از وقتی این رژیم غذایی را شروع کردم نه تنها قسمت‌های بی‌حس شده‌ی بدنم خوب شد. حتی نیازم به انسولین هم از بین رفت و حالا من کاملا سالم هستم».

هاشم منصوری در پاسخ به این سوال که افراد خام‌گیاهخوار دچار سوء‌تغذیه نمی‌شوند گفت: «خام گیاهخوارها هر سال آزمایش چکاپ انجام می‌دهند. من خودم شخصا هفت سال خام گیاهخوار بودم و حدود 5 سال است که 80 درصد خام گیاهخوار و 20 درصد گیاهخوار شده‌ام. در این 12 سال همه‌ی آزمایشات من خوب بودند و به هیچ عنوان کمبود آهن، ویتامین و کلسیم نداشته‌ام». 

به گفته‌ی منصوری در حال حاضر حدود 9 هزار نفر در سیرجان گیاهخوار هستند و از این تعداد 1500 نفرشان خام گیاهخوارند. 

 خام گیاهخواری صرف باعث سم‌زدایی بدن‌نمی شود

دکتر امین ایران نژاد متخصص داخلی درباره فواید و مضرات خام گیاهخواری می‌گوید: «از نظر پزشکی ما گیاهخواری را 100 درصد رد یا قبول نمی‌کنیم. به این شکل که کسی صرفا گیاهخوار باشد ممکن است دچار کمبود ویتامین  B12 و ویتامین Dشود. اما گیاهخواری فوایدی هم دارد. در رژیم گیاهخواری چون ترکیبات گیاهی چربی کمتری دارند پس فشارخون و همچنین چربی خون کمتر می‌شوند و ریسک بیماری‌های چربی و عروقی در این رژیم غذایی پایین‌تر است. در مورد بیماری‌های سرطانی هم سرطان پروستات و سرطان روده بزرگ در گیاهخواران کمتر دیده می‌شود». 

دکتر ایران نژاد در مورد اینکه پختن غذاها مواد مغذی آنها را از بین می‌برد گفت: «پختن سبزیجات موجب از بین رفتن مقدار بسیار کمی ویتامین  C و B می شود، نه همه‌ی این ویتامین ها. مثلا آهن غذاها در اثر پختن از بین نمی‌رود. پس پختن مواد مغذی غذاها را از بین نمی‌برد».

به گفته این پزشک داخلی صرف خام گیاهخواری باعث سم‌زدایی بدن‌نمی شود و چون این افراد هر نوع غذایی را مصرف نمی‌کنند و در کنار رژیم غذایی‌شان فعالیت‌های بدنی و ورزشی دارند از نظر بدنی سالم‌تر از بقیه مردم هستند. مهم این است که برای حفظ سلامتی‌مان به دنبال مصرف بهترین و سالم‌ترین مواد غذایی باشیم. می‌توان گوشت هم مصرف کرد اما باید در کنارش فعایت بدنی هم داشت. تا زندگی سالم‌تری داشته باشیم. دکتر ایران‌نژاد معتقد است خطر گیاهخواری برای کودکان بیشتر از بزرگسالان است؛«در کودکان با رعایت رژیم گیاهخواری دچار کمبود ویتامین D ، کلسیم و تا حدودی آهن می‌شود که در رشد کودکان موثر است. او معتقد است افراد گیاهخوار در انجام حرکات ورزشی دچار مشکل نمی‌شوند چون پروتین در گیاهان هم وجود دارد. 

ماندانا رژیم غذایی‌اش را به همه توصیه می‌کند: «میوه‌ها و سبزیجات در رژیم غذایی من اهمیت زیادی دارند. کسانی که سبزی، میوه، غلات سبوس‌دار و جوانه‌های گیاهی مصرف می‌کنند سالم‌ترند. پوست صورتشان درخشان‌تر و تناسب اندام‌شان بیشتر است. پس من فکر می‌کنم راهی که رفته‌ام درست است. اما زمان لازم دارم که حرفم ثابت شود».