جلسه نقدوبررسی نمایشگاه عکس پاسارگاد برگزار شد

دستاوردهای یک نمایشگاه

 گروه فرهنگ‌وهنر

برگزاری نمایشگاه عکس هفته‌نامه پاسارگاد موضوع نشست دوستانه‌ای با حضور محمدجواد علیزاده، رسول حسینی‌نژاد، محسن احمدی، امین ارجمند، مرتضی صالحی و عبدالرضا محمودآبادی که  از عکاسان فعال سیرجان هستند بود که بخش‌هایی از آن در ادامه می‌آید.

 علیزاده: من ذهنیتی داشتم که وقتی وارد نمایشگاه شدم و فهمیدم 113 نفر حضور دارند، این ذهنیت به هم ریخت. توقع داشتم آثار گزیده‌تر بود. بهتر بود کارها گزیده‌تر انتخاب می‌شدند. این‌ حرکت در سیرجان قابل تقدیر است. پاسارگاد هزینه کرده و وقت گذاشتند. من دوست داشتم بدانم چرا گزیده‌تر انتخاب نشده‌اند؟ چرا سی یا چهل عکس انتخاب نکردند که برای کسانی که عکاسی می‌کنند، الگو باشد. وقتی کسی به این نمایشگاه می‌آمد ممکن بود این توهم را بزند و بگوید من هم برای سال بعد می‌توانم عکس یک گل را بگیرم و عکاس بشوم. 

 حسینی: ما در بیانیه این موضوع را مطرح کردیم و توضیح دادیم که نگاه‌مان به این اتفاق چه بود. برگزار کننده می‌خواست تعداد بیش‌تری از شرکت‌کننده‌ها باشند. بیش‌تر موضوع عکاس‌های جوانی بود که خواستیم در کنار عکاسان با تجربه دیده شوند.

 علیزاده: این حرکت جای تقدیر دارد و هر‌کس دیگری که می‌تواند بهتر اجرا کند، بیاید اجرا کند.

 ارجمند: تقریبا تا الان فقط نشریه پاسارگاد به صورت مداوم مسابقه و نمایشگاه عکاسی برگزار کرده موسسات فرهنگی دیگر هم می‌توانند  برگزار کنند. 

 حسینی: پاسارگاد و پرسنل آنجا دغدغه‌ی عکاسی دارند. نگاه این نمایشگاه به همه مردم بود که درگیر شوند و عملکرد ما بر اساس بیانیه بود.

 صالحی: حرکت قشنگی بود. خیلی از تازه‌کارها با دیدن عکس انگیزه می‌گیرند که عکاس‌تر شوند. اما می‌توانست گزیده‌تر باشد. بیانیه درست گفته که می‌خواستیم جشن برگزار کنیم. اگر تعدادی عکس حذف می‌شد کیفیت بالاتر می‌رفت. اگر 113 می‌شد 100 فرقی نمی‌کرد ولی کیفیت بالاتر می‌رفت.

 ارجمند: هدف ما روز جهانی عکاس بود و یک جشن برای عکاسان سیرجان. ما دعوت عمومی کردیم از همه. در فراخوان هم نوشته بودیم همه‌‌ی عکاسان شهر دعوتند. کسی که دوربین دارد و کلاس عکاسی رفته است، می‌تواند شرکت کند. 

 علیزاده: من با حرف‌های شما قانع می‌شوم. شما داور نداشتید و مسابقه نبود. نمی‌خواستید عکس‌های خیلی خوب انتخاب کنید. 

 ارجمند: ما اصلا عکس برگزیده نداشتیم. هیچ‌کس اول، دوم و سوم نشد. گردهمایی عکاسان بود.ولی با این حال هیات انتخاب داشتیم که عکس با کیفیت خیلی پایین هم به نمایشگاه راه پیدا نکند. 

 علیزاده: مهم‌ترین مسئله این است که یک نشریه این کار را می‌کند. ما نمی‌توانیم به آن‌ها بگوییم که فلان داور را بیاور. نشریه می‌خواسته جشن عکس برگزار کند. اگر من توانایی دارم بروم، داور از تهران بیاورم و یک نمایشگاه عکاسی عالی برگزار کنم. 

 حسینی: بچه‌ها می‌خواستند از خارج از سیرجان داور بیاورند ولی هزینه‌بر بود. من همین الان در جریان هستم که پاسارگاد خیلی هزینه کرده است. هرکسی حاضر است بیاید هزینه کند. کسی هم اسپانسر کار نشده است. این نمایشگاه بیش‌تر از یک دور‌همی بود. در نمایشگاه آثاری که در قطع بزرگ‌تر چاپ شده بودند عکس‌های خوبی بودند. این برای سیرجان یک دستاورد است. ارایه کارها قوی بود. اگر عکاسان سیرجانی بخواهند دفعه‌ی بعد نمایشگاه بگذارند باید ارایه‌شان بهتر از این باشد. موضوع بعد اینکه مردم بعد از نمایشگاه خوشحال بودند، این یعنی جشنواره. این پتانسیل سیرجان است و این نمایشگاه یک کارنامه از عکاسی سیرجان است. همین کارنامه هم ما‌حصل تلاش یک سری افراد است. یک سری آدم بدون پشتوانه این کار را کرده‌اند که امتیاز خوبی به آن‌ها می‌دهیم. از دید من این برنامه نمایشی از جایگاه عکاسی سیرجان است. در کرمان سالانه عکس برگزار می‌شود، همین است در سیرجان هم همین است. ما خیلی عقب نیستیم. درست است ما از فضای عکاسی دنیا عقب هستیم. ولی عکاسی در ایران همین است. جایگاه عکاسی سیرجان خیلی از ایران عقب نیست. به نظر من این موضوع قابل دفاع است. 

 صالحی: نکته‌ای که نباید فراموش کنیم، طرف دوربین خریده سه ماه بعد نمایشگاه گذاشته. بالای پیجش هم نوشته فتوگرافر.

 حسینی: کسی که عکس می‌گیرد و ارایه می‌دهد و دغدغه فرهنگی دارد، این آدم عکاس است. بعد مقوله‌ای پیش می‌آید که چه کسی عکاس خوب است و چه کسی عکاس بد. عکاسی که فعال است و روز به روز بهتر می‌شود عکاس خوب است. یک عکاس خوب باید زیست هنرمندانه داشته باشد. 

 احمدی: مردم نمی‌خواهند همه را عکاس بدانند باید یک ملاک ارزشیابی وجود داشته باشد. حشمت افتخاری یکی از پیشکسوتان عکاسی و عضو هیات علمی دانشگاه تهران موقعی که به نمایشگاه آمد تشکر کرد، گفت: یک تعداد از عکس‌ها واقعا بی‌نظیر است. گفتم عکس‌های خوب را نشان می‌دهید. از میان عکس‌های بزرگ و کوچک نشان دادند. ولی نگفت چرا این کوچک چاپ شده و یا بزرگ چاپ نشده است.

 علیزاده: این‌ها چی؟ کسانی که عکس‌هایشان در نمایشگاه چاپ شده عکاس هستند؟

 حسینی: من اعتقاد دارم سیرجان بیش‌تر از 113 عکاس دارد. بله این 113 نفر عکاس هستند. ما رزومه نگرفتیم. تشخیص براساس پنج عکس بود و ما حتی کسانی که دغدغه عکاسی نداشتند حذف کردیم. طرف می‌گوید من عکاس هستم ما بگوییم نیست؟ 

 علیزاده: من شعر می‌گویم و ارایه می‌دهم. این تعریف شاعر است؟

 حسینی: کسی که عکس می‌گیرد نگاهش را در همان قاب بگذارد و دغدغه فرهنگی دارد عکاس است. عکس بچه‌هایش نیست، خاطره نیست و این خواست را دارد که ارایه بدهد. 

 علیزاده: سئوال من این است چرا باید 113 عکس از 113 نفر کنار هم بخورد. 

 حسینی:  چرا نباید باشد.

 علیزاده: مگر همه این‌ها در یک سطح هستند. 

 حسینی: مگر ما گفتیم همه در یک سطح هستند.

 ارجمند: آقای علیزاده معیار شما برای عکاسی چیست؟

 علیزاده: باید یک درک متفاوت نسبت به آدم‌های معمولی داشته باشد. 

 حسینی: این درک متفاوت را چه جوری تشخیص می‌دهید؟

 علیزاده: زیبایی‌شناسی. یک سری آدم مرجع داریم. وقتی یک گل نمایش داده می‌شود دو هزار نفر همین نوع عکس را دارند و سال بعد می‌فرستند.

 حسینی: مگر گل چه مشکلی دارد؟ آن‌ها که نمی‌فرستند خودشان را عکاس نمی‌دانند. کنش عکاسانه ندارند. بقیه هم بفرستند وقتی همه بفرستند کمیت بالاتر می‌رود و ما بهتر انتخاب می‌کنیم و کیفیت بالا می‌رود. 

 علیزاده: این منطقی نیست. نمایشگاه باید یک حرف داشته باشد. یک چیزی باید باشد. 

 حسینی: در مورد ایده صحبت می‌کنید. ما خیلی از عکس‌هایی داریم که ایده ندارند. خیلی از عکاسان مطرح ایران حتی ایده ندارند. 

 صالحی: با توجه به تعریف شما یک نفر در این نمایشگاه بود که حتی دوربین هم ندارد. 

 من نمی‌گویم که این عکاس است. ما ضعف هم در این نمایشگاه داشتیم. شما می‌گویید عکاس کسی است که متفکر است. من می‌گویم با کدام خط‌کش؟

 محمودآبادی: من و هیچ‌کدام از شما عکاسی را از دانشگاه و کارگاه‌های آموزشی شروع نکردیم. از جایی شروع کردیم که از جنس هنر نبود. من در رابطه با موسیقی بگویم. الان چند صد نفر در سیرجان ساز دست گرفته و از بین آن چند صد نفر، تعداد قابل توجهی نوازنده خوب داریم. در عکاسی به مدد تکنولوژی می‌شود راحت ذوق هنری‌مان را به منصه ظهور برسانیم. این شرایط فراهم شده که با وجود اینترنت کارهای‌مان را ارایه دهیم. امروز امکانات فراهم است خود ما توانایی‌های‌مان را بهبود ببخشیم. روزی لازم بود می‌بایست عکس‌های یک نفر را با کلی پیگیری در خانه و یا نمایشگاه ببینم ولی الان در اینستا‌گرام می‌‌بینم. 

 حسینی: به همین نسبت دیده‌شدن سخت شده است. دهه 50 اگر دوربین داشتیم خیلی دیده می‌شدیم ولی الان  رقابت سخت‌تر شده است.

 علیزاده: من این موضوع که این تعدادعکس چاپ شود و دیده شود را متوجه نمی‌شوم.

 محمودآبادی: هیات انتخاب از بین پنج عکس ارسالی عکاسان تصمیم‌گرفت. بعضی‌از آنها خیلی مستعد بودند. باید از یک جا شروع کنند. این نمایشگاه نگاه حمایتی دارد. 

 علیزاده: این نمایشگاه یک حرکت قابل تحسین است و من می‌توانم قبول کنم و بگویم این افراد بعدا عکاس می‌شوند. خیلی‌ها می‌مانند و خیلی‌ها نمی‌مانند. 

 محمودآبادی: وظیفه ما ماندن این افراد نیست.