هفته گذشته در پی مرگ یکی از پرسنل گهرروش بدلیل رعایت نشدن ایمنی

هفت نفر از کار تعلیق شدند

 پاسارگاد

حادثه‏، جان ششمین پرسنل مجموعه گل‌گهر را از ابتدای سال جاری گرفت. این اتفاق پیش ‌از ظهر روز گذشته رخ داد و یک نفر در شرکت گهرزمین از روی جرثقیل به زمین پرت شد و جانش را از دست داد. هفته قبل نیز یک نفر زیر کنستانتره‌ای که روی او ریخت، جانش را از دست داد. طبق آمار اعلام شده در بیش از 80 درصد حوادث، فردِ حادثه‌دیده مقصر اعلام می‌شود که بر اساس قوانین اداره کار موضوع درست است. اما این حوادث زوایای پنهانی هم دارند که نقش کارفرمایان و مدیران را در حوادث نشان می‌دهد. 

 برای اینکه سرعت بالا برود ایمنی را رعایت نمی‌کنند

یکی از پرسنل شرکت‌های گل‌گهر که نخواست نامش فاش شود، گفت: حادثه ممکن است در اثر نبود وسایل ایمنی رخ دهد و یا اینکه کارگر و یا پرسنل از این وسایل استفاده نکرده باشند. وی به مشکلی اشاره می‌کند که ایمنی برای برخی شرکت‌ها مانع تولید است. به گفته‌ی او سرپرستان به اجبار برای اینکه سرعت بالاتر برود مجبورند نکات ایمنی را رعایت نکنند. به عنوان مثال: برای هر دو متر کار در ارتفاع باید داربست بزنند و توری نصب کنند. فرض کنید که در ارتفاع شش متری دستگاه نیاز به تعمیر داشته باشد. طبق قانون باید کار متوقف شود و داربست بسته شود. این پروسه ممکن است 5-4 ساعت زمان ببرد. وسایل ایمنی موجود است ولی وقفه پنج‌ساعته باعث می‌شود کارگر بدون رعایت نکات ایمنی بالا برود و تعمیر کند و این موضوع را سرپرست می‌بیند و شاید خودش هم او را ترغیب به این کار می‌کند. حالا اگر کارگر بالا نرود یکی دیگر بالا می‌رود و کارگر از چشم مسئولان می‌افتد و روی اضافه‌کار، کارانه و... او اثر می‌گذارد. وی ادامه داد اگر این فرد بالا برود و اتفاقی بیافتد خودش مقصر است، چون وسایل ایمنی بوده ولی او استفاده نکرده است. این موضوع «اجبارهای پنهانی» است که باید فکری برایش بشود. 

 اجبارهای پنهانی وجود دارد

حامد هادیان رییس اداره تعاون، کار و رفاه اجتماعی شهرستان سیرجان گفت: از ابتدای سال جاری تاکنون شش نفر در حوادث منطقه گل‌گهر جان خود را از دست داده‌اند که در این حوادث خطای انسانی سهم زیادی داشته است. وی ادامه داد: طبق قوانین اداره کار اگر وسیله‌ای تعمیر می‌خواهد ایمنی باید کار را متوقف بکند و هشدار بدهند که یک نفر برای تعمیر رفته است. طبق ماده 95 قانون کار، مسئولیت اجرای مقررات برعهده کارفرماست و کارفرما باید پیش‌بینی همه موارد خطر را بکند. هادیان ادامه داد: نظارت و در اختیار گذاشتن وسایل ایمنی هم برعهده کارفرما است و باید تمامی تجهیزات ایمنی در اختیار کارگران و پرسنل گذاشته شود. همچنین باید کارفرما آموزش‌های لازم را برای استفاده از وسایل و دیگر نکات ایمنی را به کارگران بدهد. اگر تمام این موارد را کارفرما رعایت کرده باشد و کارگر استفاده نکرده باشد، آن موقع کارگر مقصر است. پس از بروز یک حادثه بازرسان اداره کار به محل می‌روند و تمام موارد را بررسی می‌کنند. ممکن است در یک حادثه کارفرما 40 درصد، کارگر 50 درصد و 10 درصد مابقی موارد مقصر شوند ولی در کل کارفرما باید پاسخگو باشد و برای همین موضوع ما دوشنبه جلسه‌ای با مسئولان ایمنی شرکت‌های گل‌گهر در دفتر فرماندار برگزار می‌کنیم و حوادث امسال را بررسی می‌کنیم. وی در پاسخ به این سؤال که ممکن است کارگران دچار اجبارهای پنهانی از سوی سرپرست یا کارفرما‌ها شوند، گفت: این را قبول دارم و ممکن است این اتفاق رخ دهد. هر موردی که مسئول ایمنی شرکت اخطار بدهد، کارفرما باید اجرا کند. با توجه به حفظ جان انسان‌ها مجموعه باید در صورت داشتن تعمیرات کار را تعطیل کند، ولی در مواردی این اتفاق نمی‌افتد. 

در بروز یک حادثه چهار مورد دخیل هستند. انسان، دستگاه، محیط و مدیریت. شما وقتی می‌خواهید حادثه را آنالیز کنید باید یک کارشناس سهم هر کدام را در حادثه مشخص کند. نه اینکه همیشه بگوییم کارگر مقصر است. 

 سه مورد مربوط به گل‌گهر است

محمد جواد فریدونی مدیر HSE (بهداشت، ایمنی و محیط زیست) گل‌گهر گفت: بیش‌ترین حوادث در دنیا در صنعتِ معدن رخ می‌دهد. این صنعت پرخطری است. به گفته‌ی وی در منطقه گل‌گهر چیزی در این مورد کم گذاشته نمی‌شود. یک مدیریت مستقل به اسم HSE داریم که آدم‌های کارآزمود‌ه‌ای  دارد. بر اساس دستورالعمل‌های بین‌المللی، کشوری و داخلی خودمان آیین‌نامه‌هایی تدوین کرده‌ایم. به گفته‌ی فریدونی در میانگین جهانی بالای 85 تا 95 درصد حوادث ناشی از اعمال و رفتارهای ناایمن است. از حوادثی که از ابتدای سال در منطقه گل‌گهر رخ داده سه مورد مربوط به گل‌گهر است و مابقی مربوط به پیمانکاران است. 

 در مرگ شهبا راننده مقصر است

در حادثه اول که آقای شهبا فوت کردند‎؛ یک تویوتا دو‌کابین که راننده آن سرپرست شیفت بود و 17 سال سابقه کار داشت با انحراف به چپ در یک پیچ به سمت تراک می‌رود. تراک 35 متر نقطه کور دارد و تویوتا را نمی‌بیند و با هم برخورد می‌کنند. بقیه سرنشینان از داخل ماشین فرار می‌کنند و آقای شهبا در ماشین گیر می‌کند و جانش را از دست می‌دهد. عرض جاده استاندارد بوده، تمام افراد آموزش دیده‌ بودند. ماشین هم ایمن بوده است ولی یک خطا انجام شده است.

 پرتاب به داخل گود

 حادثه منجر به فوت دوم مرحوم صادقی با تراک پایین افتاد. عرض جاده 15 متر بود. خاکریز جاده دو متر و 20 سانتی‌متر بود. پلیس‌راه هم تایید کرد که این حادثه به دلیل عدم توجه به جلو بوده. ایشان احتمالا مشغول کاری بوده‌اند و تراک پایین می‌افتد و جانش را از دست می‌دهد.

 مرگ زیر بار کنستانتره

 فریدونی در مورد حادثه هفته قبل و مرگ آقای آباده هم گفت: هفته‌ی قبل به مدیریت فراوری نامه زدیم که همکاران شما بدون پرمیت (مجوز ایمنی کار) تعمیرات را انجام می‌دهند. پرمیت یعنی هر کاری که بخواهند انجام دهند باید از ایمنی و برخی واحدهای دیگر اجازه بگیرند. در این حادثه بدون اجازه از واحد ایمنی تعمیر انجام شده است. قیفه‌های بزرگی در کارخانه است که داخل آن کنسانتره می‌ریزند. یک خرابی به وجود آمده بود که آقای آباده برای تعمیر داخل این قیفه رفتند. اگر به ما گفته بودند، نوار خطر زرد‌رنگ می‌کشیدیم و روشنایی فراهم می‌کردیم. به ما اطلاع ندادند و واحد ایمنی مقصر نیست. وی در توضیح این حادثه گفت: به راننده لودر می‌گویند ما تعمیر داریم و هیچ باری نریزد، او هم دو، سه ماشین کنسانتره خالی می‌کند که کسی نزدیک نشود. چند ساعت بعد یک لودر از کارخانه بیرون می‌آید. راننده لودر قبلی یادش می‌رود بگوید و او هم کنسانتره‌هایی که ریخته بودند را بار می‌کند و می‌ریزد داخل قیفه روی سر آقای آباده و او خفه می‌شود. وی در پاسخ به این سؤال که چه کسی مقصر است، گفت: طبق تحقیقات اولیه مقصر پیمانکار (گهر روش) است. آنها به راننده لودر اعتماد کرده بودند که او هم فراموش کرده بود. در این حادثه هفت نفر از کار معلق شده‌اند که دو نفر از آن‌ها سرپرست هستند. 

 باید انسان محور باشیم نه تولید محور

 وی در مواردی که به «اجبارهای پنهانی» مشهور هستند گفت: این مشکل ما انسان‌هاست. اگر ما تولید‌محور باشیم نه انسان‌محور این موضوع که گفتید رخ می‌دهد. ما زحمت می‌کشیم که مجموعه گل‌گهر انسان‌محور شود که این اتفاق در سطح مدیران افتاده است. با کارهایی که انجام دادیم در سطح مدیران پذیرفتند که اول ایمنی باشد بعد تعمیرات انجام و کار تعطیل شود. ولی در رده‌های کارگری و سرپرست این موضوع جا نیفتاده که باید روی آن کار شود. فریدونی ادامه داد: تعداد فوتی‌های ما از سطح میانگین جهانی پایین‌تر است. اگر یک نفر حتی یک روز بخواهد در گل‌گهر کار کند باید مسایل ایمنی را آموزش ببیند.